Tuinhuis of garage: wat mag vergunningvrij

Wat een bijbehorend bouwwerk is

Een tuinhuis, garage, carport, overkapping of schuur hoort bij je woning en heet in de regelgeving een bijbehorend bouwwerk. Voor die categorie is landelijk vastgelegd onder welke voorwaarden je zonder omgevingsvergunning mag bouwen. De voorwaarden gaan over waar op het perceel het bouwwerk staat, de hoogte, de afstand tot de woning en hoeveel van het achtererf in totaal bebouwd mag zijn.

Dicht bij het huis of verder weg

De regels maken onderscheid tussen bouwwerken dicht bij de woning en bouwwerken verder de tuin in. Dicht bij het huis mag meestal iets hoger worden gebouwd, verder weg gelden lagere maximale hoogtes en vaak een eis aan de dakvorm. Ook telt mee hoeveel oppervlakte je al hebt bebouwd: een bestaande schuur of overkapping gaat af van de ruimte die nog over is. Groter perceel betekent meestal meer ruimte, maar niet onbeperkt.

Voorkant, zijkant en de straat

Vergunningvrij bouwen geldt vrijwel alleen voor het achtererfgebied. Een garage of carport naast het huis, aan de kant die grenst aan de straat, valt daar vaak buiten en heeft dan een vergunning nodig. Een carport vóór de woning bijna altijd. Juist bij garages en carports, die logischerwijs bij de oprit staan, is dit een punt om vroeg te checken.

Je gemeente kan afwijken

Gemeenten leggen in hun omgevingsplan eigen regels vast en mogen de landelijke mogelijkheden verruimen of beperken. In een beschermd dorpsgezicht, bij een monument of in een gebied met welstandsregels zijn de eisen vaak strenger, ook voor een eenvoudig tuinhuis. Sommige gemeenten stellen daarnaast eisen aan materiaal of kleur als het bouwwerk vanaf de straat zichtbaar is.

Vergunningvrij, maar niet zonder regels

Ook een vergunningvrij bijgebouw moet voldoen aan de bouwtechnische eisen en aan het burenrecht. Denk aan de afstand tot de erfgrens als je ramen wilt die uitkijken op het erf van de buren, aan de afvoer van regenwater op eigen terrein en aan de constructie als je het dak wilt belasten met zonnepanelen of een groendak. Wil je het tuinhuis gebruiken als kantoor of logeerruimte met verwarming en water, dan gelden strengere eisen aan isolatie en ventilatie.

• Ligging: achtererf, zijkant of voorkant
• Hoogte en dakvorm, afhankelijk van de afstand tot de woning
• Totaal bebouwde oppervlakte op het achtererf
• Welstand, beschermd gezicht of monument
• Gebruik: opslag, verblijf of werkruimte

Zo pak je het aan

Maak eerst een ontwerp met maten, bijvoorbeeld in onze configurator. Doe daarmee de Vergunningcheck op het Omgevingsloket (omgevingswet.overheid.nl) voor jouw adres. Twijfel je, vraag dan je gemeente om een vooroverleg. Wij lopen de check met je door en passen het ontwerp aan als dat helpt om binnen de regels te blijven.