Tuinruimte, plaatsing met een kraan en bereikbaarheid van een mantelzorgwoning

Past het in je tuin?

De eerste vraag is of er genoeg ruimte is. Een mantelzorgwoning moet onder de huidige regels in het achtererfgebied staan, en de totale oppervlakte aan bijgebouwen is begrensd. Volgens de handreiking van VNG en MantelzorgNL hangt die grens af van de grootte van het bebouwingsgebied op je perceel. Bij een klein perceel mag maximaal de helft van dat gebied bebouwd worden, bij grote percelen geldt een maximum van 150 m², en buiten de bebouwde kom volgens IPLO maximaal 100 m². Bestaande schuren, garages en een eventuele uitbouw tellen mee.

Daarnaast wil je natuurlijk ook nog tuin overhouden. Een woning die de hele tuin vult, laat geen ruimte voor een terras, een plek in de zon of de kleinkinderen. Kijk daarom niet alleen naar wat mag, maar ook naar wat prettig is. Een goede plek heeft licht, wat privacy ten opzichte van het hoofdhuis en een kort, vlak pad naar de achterdeur.

Afstand tot de erfgrens en de buren

Let op de afstand tot de erfgrens. Volgens IPLO mogen ramen, deuren en andere openingen die uitzicht geven op het erf van de buren volgens het burenrecht niet binnen 2 meter van de gezamenlijke zijerfgrens zitten, tenzij het glas vast en niet doorzichtig is. Buren kunnen samen iets anders afspreken. Een woning dicht op de erfgrens heeft aan die kant dus vaak een dichte wand of matglas.

Ook de hoogte hangt af van de afstand tot het hoofdhuis. Volgens de handreiking van VNG en MantelzorgNL is de toegestane hoogte op meer dan 4 meter van het hoofdhuis lager dan dichtbij. Lees daarover het artikel over vergunningvrij bouwen.

Praat vooraf met de buren. Vertel wat je van plan bent, laat de tekening zien en vertel wanneer er gebouwd wordt. Buren die op de hoogte zijn, hebben meestal meer begrip voor een dag met een kraan in de straat.

Hoe de woning in de tuin komt

Er zijn grofweg drie manieren. Complete modules worden met een vrachtwagen gebracht en met een kraan op de fundering gezet. Prefab elementen, zoals wanden en dakdelen, kunnen met een kleinere kraan geplaatst worden, of zo klein gemaakt worden dat ze met de hand naar achteren kunnen. Bij traditioneel bouwen komt het materiaal in kleine delen naar achteren, met een kruiwagen of een kleine machine.

Welke manier kan, hangt af van je situatie. Bij een vrijstaand huis met een brede oprit kan een vrachtwagen soms tot in de tuin rijden. Bij een rijwoning moet een kraan vaak over het huis tillen, en dan bepaalt het bereik van de kraan hoe zwaar een onderdeel mag zijn. Bij een smalle achterom zonder kraanplek blijft alleen handwerk over.

Laat de bereikbaarheid daarom vroeg beoordelen, nog voor het ontwerp vastligt. Dan worden de maten van de onderdelen afgestemd op wat er bij jou kan.

Een kraan op straat: wat de gemeente vraagt

Een kraan of vrachtwagen die de straat gebruikt, kan hinder geven. Gemeenten hebben daar regels voor. Volgens de gemeente Breda hoef je voor een voertuig met kenteken, zoals een autokraan, geen melding te doen als het geen hinder geeft en staat waar de verkeersregels het toestaan. Moet de weg afgezet worden of zijn er verkeersmaatregelen nodig, dan vraagt de gemeente Breda om een e-mail met de afmetingen, de dag en tijd, een telefoonnummer en een situatieschets.

Voor bouwobjecten zonder kenteken, zoals een container of bouwmateriaal op straat, is in Breda volgens de gemeente een melding nodig als het om maximaal vier objecten gaat en maximaal een maand. Doe die melding minstens 7 dagen vooraf. Bij langer of meer objecten is een omgevingsvergunning nodig. Volgens de gemeente Breda betaal je precariobelasting per m², en op een betaalde parkeerplaats ook leges voor een ontheffing.

In andere gemeenten kunnen andere regels gelden. Vraag het na bij jouw gemeente, en spreek met de bouwer af wie de melding of vergunning regelt.

De ondergrond en wat er onder de grond ligt

Een kraan heeft een stevige, vlakke ondergrond nodig om veilig te staan. Een zachte berm, een oude riolering onder de stoep of een kelder kan een probleem zijn. Ook in de tuin moet de ondergrond de fundering kunnen dragen. Bij slappe grond kan een andere fundering nodig zijn.

Laat vooraf uitzoeken waar kabels en leidingen liggen, zowel in de straat als in de tuin. Denk aan bovengrondse obstakels zoals bomen, lantaarnpalen en luifels, en aan bovengrondse kabels. Een boom die een kraan in de weg staat, mag je niet zomaar kappen. Vraag de gemeente of daar een vergunning voor nodig is.

Bereikbaarheid na de bouw

Na de bouw moet de woning goed bereikbaar blijven, voor de bewoner, voor bezoek en voor hulpdiensten. Een vlak, verhard en verlicht pad van de straat of het hoofdhuis naar de voordeur is belangrijk, zeker voor iemand met een rollator of rolstoel. Volgens IPLO stelt het Bbl eisen aan het pad naar de hoofdtoegang van een woning, zoals een minimale breedte van 0,85 meter bij een woning die niet in een woongebouw ligt.

Denk ook aan hulpdiensten. Een ambulancebroeder moet de woning snel kunnen vinden, ook in het donker. Zorg voor een duidelijke aanduiding bij de straat en een route waar een brancard langs kan. Als de woning geen eigen huisnummer heeft, spreek dan af hoe je bij een melding uitlegt waar de bewoner is.

Een plek voor een scootmobiel, met een stopcontact, is vaak handig. En een overkapping bij de deur zorgt dat de bewoner droog binnenkomt.

Vergeet de tuin rond de woning niet. Losse tegels, opstaande randen en treden zijn struikelplekken. Een paar lampen met een bewegingsmelder langs het pad maken het 's avonds veiliger, voor de bewoner en voor wie op bezoek komt.