Een prefab mantelzorgwoning in de tuin: wat komt erbij kijken?

Wat een mantelzorgwoning is

Een mantelzorgwoning is een zelfstandige of half zelfstandige woonruimte op het perceel van een woning, bedoeld voor een situatie waarin iemand mantelzorg geeft of krijgt. Vaak gaat het om een ouder die bij een kind in de tuin komt wonen, maar het kan ook andersom: de zorgvrager blijft in het hoofdhuis en de mantelzorger woont in de tuin.

Prefab betekent dat de wanden, vloer en het dak, of zelfs complete modules, in een werkplaats worden gemaakt. Op locatie worden ze geplaatst en aangesloten. Dat beperkt de overlast in de tuin en maakt de bouwtijd op locatie kort. Voor een tuinhuis of schuur noemt Rekenmachinepro een plaatsing door een bedrijf van 1 tot 2 dagen. Voor een volledige mantelzorgwoning met installaties vonden we geen betrouwbare bron over de doorlooptijd; reken erop dat aansluiten en afwerken langer duurt dan plaatsen.

Een mantelzorgwoning is iets anders dan een tuinkantoor. In ons artikel over een prefab bijgebouw of mantelzorgwoning lees je over het bredere gebruik van bijgebouwen. Hier gaan we in op wat wonen in de tuin extra vraagt.

Wat er nodig is om erin te wonen

Een berging of tuinkamer moet droog en geïsoleerd zijn. Een mantelzorgwoning moet ook bewoonbaar zijn, vaak voor iemand die minder mobiel is. Dat vraagt meer van het ontwerp en de installaties.

• Een badkamer met toilet en douche, liefst drempelloos en met ruimte voor hulpmiddelen.
• Een keuken of pantry, met aansluiting op water en afvoer.
• Verwarming en ventilatie die het hele jaar een gezond binnenklimaat geven.
• Een slaapplek die gescheiden kan worden van de woonruimte.
• Brede deuren en een vlakke toegang vanaf het pad of het hoofdhuis.
• Elektra, internet en eventueel een alarmering naar het hoofdhuis.
• Een fundering die past bij de bodem en het gewicht van het gebouw.

De regels: alleen algemeen

Voor bijgebouwen in de achtertuin bestaan landelijke regels, en daarnaast heeft elke gemeente een eigen omgevingsplan. Voor mantelzorg geven de regels in veel gevallen ruimte om een bijgebouw onder voorwaarden te gebruiken voor bewoning, maar die voorwaarden verschillen per situatie en per gemeente. Denk aan de plek op het perceel, de maten, of er echt sprake is van mantelzorg en hoe lang het gebruik is toegestaan.

We noemen hier bewust geen maten of termijnen, omdat de bronnen elkaar daarin tegenspreken en omdat de regels per adres verschillen. Doe daarom twee dingen. Begin met de Vergunningcheck op het Omgevingsloket voor je adres. Vraag daarna de gemeente schriftelijk welke voorwaarden gelden voor bewoning in het kader van mantelzorg, welke bewijsstukken ze vraagt en wat er gebeurt als de zorg stopt.

Dat laatste is belangrijk. Als het gebruik als woning gekoppeld is aan de zorgsituatie, dan moet je weten wat je daarna met het gebouw mag doen: als werkplek of gastenverblijf gebruiken, of verwijderen. Een prefab gebouw dat in delen of als module te verplaatsen is, geeft daarin meer mogelijkheden.

Wat een prefab mantelzorgwoning kost

Een eerlijk antwoord: er is in het onderzoek achter dit artikel geen onafhankelijke Nederlandse prijsgids voor een complete mantelzorgwoning. Wel zijn er prijzen voor twee vergelijkbare producten, en die geven een ondergrens.

Voor een geïsoleerd prefab bijgebouw, zoals een tuinkantoor of tuinstudio, noemt het onderzoek € 600 tot € 900 per m² inclusief btw. Daarin zitten de prefab elementen, de montage en een basisisolatie. Een volledig voorbeeld van Rekenmachinepro, een bijgebouw van douglas van 20 m² met isolatie, elektra, vloer en vergunning, kwam uit op € 14.726 inclusief btw. Dat is ongeveer € 736 per m², ongeveer in het midden van de bandbreedte.

Voor een geïsoleerde tuinkamer noemt Homedeal € 10.000 tot € 18.000 voor 10 m² met HR++-glas en € 25.000 tot € 42.000 voor een jaarrond bruikbare tuinkamer van 15 m² in woonkwaliteit. Dat laat zien hoeveel het afwerkingsniveau uitmaakt.

Een mantelzorgwoning zit qua eisen boven beide. Badkamer, keuken, water, afvoer, verwarming en de aansluiting op het riool zitten niet in de bandbreedte van een bijgebouw, en voor die posten vonden we geen betrouwbare prijs. Vraag daarom altijd een offerte met een volledige specificatie.

Wat de prijs bepaalt

De factoren uit het onderzoek naar bijgebouwen en tuinkamers gelden hier ook: het isolatieniveau, de constructie (houtskelet, sandwichpanelen of staalframe), het aantal ramen en deuren, de installaties en het gebruik als verblijf in plaats van berging. Grote elementen of modules vragen transport en een kraan, en een tuin die alleen via een smal pad bereikbaar is, maakt dat duurder.

Daarnaast speelt de afstand tot het hoofdhuis mee. Leidingen voor water, afvoer en elektra moeten door de tuin, en hoe langer die route, hoe meer graafwerk. Lees over elektra naar de tuin ons artikel over elektra naar een tuinhuis.

Levensduur en onderhoud

Voor een mantelzorgwoning als geheel vonden we geen levensduur in jaren. Voor een bijgebouw van douglas of eiken noemt Rekenmachinepro ongeveer 40 jaar, en een stalen frame noemt dezelfde bron vrijwel onderhoudsvrij. Voor sandwichpanelen is geen betrouwbare bron gevonden. Onderhoud zit vooral in de buitenkant: houten gevels, kitnaden, dakbedekking en kozijnen.

Offertes vergelijken

Leg offertes naast de lijst met wat een mantelzorgwoning nodig heeft. Controleer of badkamer, keuken, installaties, fundering, transport, kraan, aansluiting op het riool en de vergunningsaanvraag erin zitten. Vraag naar de isolatiewaarde van vloer, wanden en dak, en of het gebouw later te verplaatsen of anders te gebruiken is. En vraag of alle bedragen inclusief btw zijn.