Vergunningcheck

Vergunningcheck voor mantelzorgwoning, uitbouw en dakkapel

Ook voor een dakopbouw, tuinhuis, overkapping of schutting. Een paar vragen, een algemene indicatie en de weg naar de officiële check.

Een eerste beeld, geen eindoordeel.

Of je een vergunning nodig hebt, hangt af van wat je bouwt, waar op je erf het komt, hoe groot en hoe hoog het wordt, en van de regels van je gemeente. Deze check stelt de vragen die daarbij het meest tellen en legt per antwoord uit wat het betekent.

De uitkomst is altijd een algemene indicatie: mogelijk vergunningvrij, waarschijnlijk vergunning nodig of altijd controleren. Het echte antwoord voor jouw adres krijg je met de Vergunningcheck op het Omgevingsloket en bij je gemeente.

Vraag 1 van 5Soort project

Wat wil je bouwen?

Kies het project dat het meest in de buurt komt. Daarna stellen we een paar vragen die voor dit project tellen.

Soort project

Kies eerst een project.

Je antwoorden blijven in deze browser. Er wordt niets verstuurd.

Officieel

De Vergunningcheck van het Omgevingsloket

Doe altijd de officiële check voor jouw adres, en kijk in het omgevingsplan van je gemeente via Regels op de kaart (opent in een nieuw tabblad). Twijfel je, vraag dan een vooroverleg aan bij je gemeente.

Naar het Omgevingsloket

Zo zitten de regels in elkaar

De Omgevingswet

Sinds 2024 staan de regels voor bouwen in de Omgevingswet. Of je een vergunning nodig hebt, check je in het Omgevingsloket. Daar vraag je hem ook aan.

Landelijke regels: het Bbl

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) regelt wat overal in Nederland zonder vergunning mag, vooral in het achtererfgebied: achter je huis, gezien vanaf de straat. Ook gaat het over veiligheid en gezondheid. Die eisen gelden altijd, ook als je vergunningvrij bouwt.

Lokale regels: het omgevingsplan

Elke gemeente heeft een omgevingsplan met eigen regels, bijvoorbeeld voor de voorkant van huizen of voor monumenten. Gemeenten mogen die regels aanpassen, dus wat in de ene gemeente mag, kan in de buurgemeente anders zijn.

Technisch en ruimtelijk

IPLO onderscheidt twee soorten regels: technische regels over veiligheid en constructie, en ruimtelijke regels over waar en hoe groot je mag bouwen. Beide kunnen vergunningvrij of vergunningplichtig zijn.

Mantelzorgwoning

Bij echte mantelzorg kan een woning in de tuin onder voorwaarden zonder vergunning: in het achtererfgebied, binnen de maten en gelijkvloers. Bij een monument of in een beschermd stads- of dorpsgezicht is volgens de Rijksoverheid wel een vergunning nodig. Stopt de zorg, dan mag je de woning niet meer als woning gebruiken.

Burenrecht

Ook zonder vergunning gelden de regels uit het Burgerlijk Wetboek, bijvoorbeeld over ramen dicht bij de erfgrens. Een gesprek met de buren vooraf voorkomt veel gedoe.

Bronnen

Geraadpleegd in november 2026. Regels kunnen veranderen; de officiële bronnen zijn leidend.

Veelgestelde vragen

Is de uitkomst van deze vergunningcheck bindend?

Nee. Het is een algemene indicatie op basis van je antwoorden, geen juridisch advies. Alleen de Vergunningcheck op het Omgevingsloket en je gemeente geven een antwoord voor jouw adres en je precieze plan.

Wat is het achtererfgebied?

In gewone woorden het deel van je perceel achter de achterkant van je huis, plus een deel naast het huis zolang je niet te dicht bij de voorkant komt. De precieze grens hangt af van de vorm van je huis en perceel. Bij een hoekhuis is dat soms lastig; laat de gemeente dan meekijken.

Betekent vergunningvrij dat er geen regels zijn?

Nee. Ook vergunningvrij moet een bouwwerk voldoen aan de technische eisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving, zoals brandveiligheid en constructie, en aan het burenrecht. Je bent zelf verantwoordelijk dat het klopt.

Waar vind ik de regels van mijn gemeente?

In het omgevingsplan van je gemeente. Dat zoek je per adres op via Regels op de kaart in het Omgevingsloket. Het is vaak technisch. Een vooroverleg met de gemeente geeft je meestal sneller duidelijkheid.

Heb ik voor een dakopbouw een vergunning nodig?

Reken daar wel op. Volgens IPLO is een dakkapel voor het technische deel altijd vergunningvrij, maar geldt dat niet voor een dakopbouw. Check het voor jouw situatie in het Omgevingsloket.

Kunnen jullie helpen met de aanvraag?

Ja. We maken de tekeningen voor je project en helpen je met de aanvraag in het Omgevingsloket. Vraag het aan via het formulier; je antwoorden uit deze check gaan vanzelf mee.

We maken de tekeningen en helpen je met de aanvraag in het Omgevingsloket. Begin met je project, dan kijken we samen wat er nodig is.

Vraag hulp bij je aanvraagStel je project samen